КИШИНЁВ, Молдова (9-июнь, 2026-ж.) — Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигине караштуу Улуттук фтизиатрия борборунун (УФБ) директору У. Боржиев баштаган өлкөбүздүн делегациясы үстүбүздөгү жылдын 8-9-июнь күндөрү Молдованын борбору Кишинёв шаарында өткөн кургак учукту дарылоодо микробго каршы каражаттарды рационалдуу колдонуу боюнча I эл аралык конференцияга (1st Antimicrobial Stewardship in Tuberculosis Conference) катышты.
Бүткүл дүйнөлүк саламаттык сактоо уюмунун (БДСУ) Европа регионалдык бюросу менен тыгыз кызматташтыкта кургак учукту клиникалык сыноодон өткөрүү боюнча Европалык тармактык комитети (TBnet) тарабынан уюштурулган бул кадыр-барктуу эл аралык форумга БДСУнун Европа аймагындагы өлкөлөрдүн алдыңкы окумуштуулары, фтизиатрлары жана саламаттык сактоо тармагынын жетекчилери чогулду. Иш-чара Николай Тестемицану атындагы Мамлекеттик медицина жана фармация университетинде өттү.
Микробго каршы дары-дармектерге болгон туруктуулук (УПП/AMR) XXI кылымда глобалдык коомдук саламаттык сактоо үчүн эң олуттуу коркунучтардын бири бойдон калууда. Бул көйгөйдө кургак учук өзгөчө орунду ээлейт. БДСУнун маалыматы боюнча, 2024-жылы гана дүйнөдө 390 000ге чукул адам кургак учуктун көптөгөн дарыларга туруктуу же рифампицинге туруктуу түрү (МЛУ/РУ-ТБ) менен ооруган. Буга байланыштуу БДСУ Mycobacterium tuberculosis бактериясынын дарыга туруктуу штаммдарын тез арада глобалдык чараларды көрүүнү талап кылган өзгөчө коркунучтуу патогендердин тизмесине киргизген.
Микробго каршы дарыларды рационалдуу колдонуу (Antimicrobial Stewardship — AMS) бул коркунучка каршы күрөшүүнүн негизги куралы болуп саналат. Ыкмаларды бир тутумга келтирүү максатында, эл аралык Delphi эксперттер тобу жакында кургак учукту дарылоодо AMS боюнча 10 клиникалык стандартты иштеп чыккан. Өткөн конференция бул стандарттарды аймактагы өлкөлөрдө киргизүүнүн жүрүшүн баалоого жана аларды клиникалык практикага интеграциялоо механизмдерин иштеп чыгууга арналды.
Эки күндүк программанын алкагында катышуучулар маселелердин кеңири чөйрөсүн талкуулашты. Алсак, БДСУнун Европа аймагындагы өлкөлөрдө AMS стандарттарынын ишке ашырылышынын деңгээли тууралуу масштабдуу изилдөөнүн жыйынтыктары сунушталды.
КР УФБ директору У. Боржиев секциялык жыйындардын жана жумушчу топтордун ишине жигердүү катышып, төмөнкү багыттарды талкуулады:
Саясат, башкаруу жана системалык ыкмалар: кургак учукка каршы күрөштү микробго каршы туруктуулук боюнча улуттук иш-пландарга интеграциялоо;
Потенциалды чыңдоо жана диагностика: бардык бейтаптар үчүн дарыга сезгичтикти аныктоочу тез тесттердин жеткиликтүүлүгүн өз убагында камсыз кылуу;
Клиникалык менеджмент: дарылоонун натыйжалуулугуна мониторинг жүргүзүү жана кийинки туруктуулуктун алдын алуу максатында коопсуз, жогорку натыйжалуу терапия схемаларын киргизүү.
